Incoterms 2020 中的 DAP：目的地交货（不卸货）

DAP یا Delivered at Place به معنای «تحویل در محل مقصد» است. در این ترم فروشنده کالا را تا مقصد توافق‌شده می‌برد و آن را روی وسیله نقلیه، آماده برای تخلیه، در اختیار خریدار می‌گذارد. DAP نقطه‌ای است که تعهد فروشنده به‌طور محسوس سنگین‌تر از ترم‌های گروه C می‌شود.

تعریف DAP در اینکوترمز ۲۰۲۰

فروشنده کالا را در مقصد تعیین‌شده — که می‌تواند ترمینال، انبار یا محل پروژه باشد — تحویل می‌دهد، بدون آنکه آن را تخلیه کند. ترخیص گمرکی صادرات با فروشنده است و ترخیص واردات با خریدار.

نقطه تحویل و انتقال ریسک

• نقطه تحویل: مقصد تعیین‌شده در قرارداد.
• انتقال ریسک: در همان مقصد، در لحظه‌ای که کالا آماده تخلیه در اختیار خریدار قرار می‌گیرد.
• تخلیه: وظیفه خریدار است.

این ویژگی مهم DAP را از DPU جدا می‌کند: در DAP فروشنده کالا را تخلیه نمی‌کند، اما در DPU تخلیه هم وظیفه اوست.

هزینه‌ها در DAP

ترخیص گمرکی و مدارک

در DAP ترخیص واردات همچنان با خریدار است؛ یعنی فروشنده تا مرز مقصد کالا را می‌برد اما عوارض و تشریفات واردات را خریدار انجام می‌دهد. اگر می‌خواهید فروشنده این کار را هم انجام دهد، ترم مناسب DDP است.

از نظر مدارک، فروشنده باید مدرک تحویل در مقصد را تهیه کند و خریدار برای ترخیص کالا به فاکتور، لیست بسته‌بندی و بارنامه ریلی نیاز دارد.

بیمه در DAP

هیچ تعهد بیمه‌ای در DAP وجود ندارد. اما چون ریسک تا مقصد با فروشنده است، فروشنده باید خودش برای مسیر بیمه داشته باشد؛ در غیر این صورت در صورت حادثه، خسارت را از جیب خودش می‌پردازد.

DAP برای حمل ریلی

DAP در مسیرهای ریلی زیر کاربرد فراوان دارد:

• تحویل تا انبار مشتری در شهر مقصد، بدون درگیر شدن با ترخیص واردات.
• پروژه‌های صنعتی که تحویل در محل نصب اهمیت دارد.
• قراردادهایی که طرف ایرانی می‌خواهد ترخیص واردات را خودش انجام دهد تا از معافیت‌ها یا رویه‌های خاص استفاده کند.

نکته عملی: در DAP با مقصد داخل ایران، خریدار باید بتواند کالا را در مقصد تخلیه کند؛ نبود تجهیزات تخلیه مناسب یکی از علل رایج توقف محموله در ترمینال است.

اشتباهات رایج در DAP

• فرض اینکه تخلیه هم وظیفه فروشنده است؛ در DAP تخلیه با خریدار است.
• عدم تعیین مکان دقیق تحویل: «DAP تهران» ابهام دارد؛ «DAP انبار تهران، جاده مخصوص، کیلومتر ۸» دقیق است.
• فراموش کردن هزینه‌های انبارش ناشی از تأخیر خریدار در تخلیه.
• نادیده گرفتن عوارض و مالیات واردات که همچنان با خریدار است.
• تصور اینکه فروشنده مسئول ترخیص واردات است.

نمونه کاربرد در مسیر ریلی

«DAP تاشکند، ترمینال چوکورسای، اینکوترمز ۲۰۲۰» یعنی فروشنده کرایه حمل ریلی را تا ترمینال پرداخت می‌کند، ترخیص صادرات را انجام می‌دهد و ریسک تا همان ترمینال با اوست. تخلیه کالا از واگن و ترخیص واردات ازبکستان وظیفه خریدار است.

چک‌لیست قراردادی DAP

• آدرس دقیق تحویل و مشخصات دسترسی (ساعات کاری، محدودیت تناژ) نوشته شود.
• مسئول تخلیه و تجهیزات مورد نیاز مشخص شود.
• مهلت تخلیه و جریمه تأخیر تعیین شود.
• مسئول ترخیص واردات و پرداخت عوارض مشخص شود.
• بیمه فروشنده برای مسیر تا مقصد بررسی شود.

جمع‌بندی

DAP ترمی متعادل برای فروشنده‌هایی است که می‌خواهند کنترل حمل تا مقصد را داشته باشند، اما نمی‌خواهند مسئولیت گمرکی و مالیاتی کشور مقصد را بپذیرند. اگر به‌جای تحویل روی وسیله نقلیه، تخلیه هم لازم است، DPU گزینه درست است؛ و اگر ترخیص واردات هم با فروشنده باشد، DDP.