کریدور ترانس‌کاسپین (میانه): از خورگس و آکتائو تا باکو، قارس و اروپا

این کریدور را «میانه» می‌نامند چون از میانهٔ مسیر و از روی دریای کاسپین می‌گذرد. مسیر از شی‌آن و خورگس شروع می‌شود، از آلماتی و کیزیلاوردا و بیینو به بندر آکتائو/کوریک می‌رسد، با کشتی کاسپین به باکو می‌رود و سپس از راه باکو–تفلیس–قارس به ترکیه و اروپا می‌رسد. برای باری که گزینهٔ شمالی برایش مناسب نیست، این مسیر جدی‌ترین جایگزین است؛ اما دو گلوگاه دارد: ظرفیت بندر و برنامهٔ کشتی.

مسیر در یک نگاه

گذرگاه‌ها و تغییر ریل

• خورگس: تغییر ریل چین به قزاقستان، همانند سایر کریدورهای غربی.
• کوریک و آکتائو: بندرهای بارگیری کشتی کاسپین. واگن‌ها روی کشتی ریلی می‌روند؛ یعنی بار تخلیه نمی‌شود، اما ظرفیت کشتی و تعداد سفر در هفته محدود است و همین، متغیر اصلی زمان عبور در این کریدور است.
• آلات (باکو): پیاده‌سازی و ادامه به سمت گرجستان.
• آخالکالاکی: تغییر ریل به استاندارد برای ورود به مسیر باکو–تفلیس–قارس.
• کاپیکوله: ورود به اتحادیهٔ اروپا و کنترل گمرکی.

پایانه‌های کلیدی

• آکتائو و کوریک — بندرهای شرق کاسپین؛ نقطهٔ تجمیع بار برای عبور از دریا.
• باکو (آلات) — هاب غرب کاسپین و شروع مسیر قفقاز.
• تفلیس و قارس — پل ریلی قفقاز به ترکیه.
• استانبول (هالکالی) — توزیع در ترکیه و اتصال به شبکهٔ اروپا.
• بوداپست — مقصد معمول اروپای مرکزی برای این کریدور.

زمان عبور تقریبی

اعداد میانگین تجربی‌اند. در این کریدور، برنامهٔ کشتی بیشترین اثر را روی زمان عبور دارد؛ اگر سفر کشتی از دست برود، تأخیر چند روزه طبیعی است. برای قرارداد، بازهٔ زمانی محافظه‌کارانه‌تری نسبت به کریدور شمالی در نظر گرفته می‌شود.

چه باری مناسب این کریدور است

• کانتینر صادراتی و ترانزیتی با مقصد آذربایجان، گرجستان، ترکیه و مرکز اروپا
• بار پروژه‌ای و ماشین‌آلات متوسط که محدودیت عبور جاده‌ای ندارد
• کالای صنعتی و قطعات یدکی با ارزش بالا که امنیت مسیر برایشان مهم است
• مواد شیمیایی مجاز برای حمل دریایی کوتاه (با رعایت الزامات کشتی)
• محموله‌هایی که مسیر شمالی برایشان قابل استفاده نیست

ریسک‌ها و نکات عملیاتی

• بستهٔ حمل: بخشی از مسیر دریایی است؛ بیمه، بسته‌بندی و اسناد باید مطابق حمل ترکیبی ریلی–دریایی تنظیم شود.
• ظرفیت بندر: در فصل اوج، نوبت بارگیری کشتی طولانی می‌شود؛ رزرو ظرفیت بندر پیش از حمل ضروری است.
• تعداد مرز: این مسیر از چند مرز و دو سیستم ریلی متفاوت می‌گذرد؛ هماهنگی هم‌زمان چند اپراتور لازم است.
• هزینه: نسبت به کریدورهای شمالی گران‌تر است؛ صرفهٔ آن در نبود محدودیت‌های مسیر شمالی و تنوع مبدأ و مقصد است.
• مسیر جایگزین: در صورت شلوغی خط باکو–تفلیس–قارس، گزینهٔ بندر پوتی/باتومی و کشتی دریای سیاه به کنستانتا بررسی می‌شود.

لیهو در این کریدور

• رزرو ظرفیت بندر و هماهنگی برنامهٔ کشتی کاسپین
• هماهنگی هم‌زمان با اپراتورهای قزاقستان، آذربایجان، گرجستان و ترکیه
• اسناد حمل ترکیبی و پوشش بیمه‌ای متناسب با مسیر
• گزارش وضعیت در نقاط کلیدی: خورگس، بندر شرق کاسپین، بندر باکو، آخالکالاکی و کاپیکوله

تجربهٔ میدانی: در این کریدور برنامه‌ریزی باید از سمت کشتی انجام شود، نه از سمت قطار؛ اگر ظرفیت بندر و تاریخ سفر کشتی قطعی شود، بقیهٔ مسیر قابل کنترل است.

برای مسیرهایی که عبور از شمال برایشان مناسب نیست، جزئیات بار را بفرستید تا ترکیب ریلی–دریایی با زمان و هزینهٔ واقعی را ارائه کنیم.